----------------------------------------------------------------
------------ FIZJOLOGIA LUB MEDYCYNA ------------
1908 rok --> Ilja Miecznikow (1845-1916) - urodzony w Rosji, profesor mikrobiologii na uniwersytecie w Odessie, członek Petersburskiej Akademii Nauk, nastęnie w Instytucie Pasteura w Paryżu. Początkowo prowadził badania embriologiczne bezkręgowców, w czasie badań nad larwami szkarłupni odkrył zjawisko fagocytozy ( endocytoza) i wysunął teorię według której fagocytoza odgrywa główną rolę w zjawiskach odporności, udowodnił że pojawieniu się fagocytów towarzyszy wzrost odporności i że surowica odpornościowa pobudza rozmnażanie się leukocytów, stworzył tzw. fagocytarną teorię zapalenia, zajmował się też patogenezą chorób zakaźnych, problemem starzenia się organizmów. - Nobel "za badania nad zjawiskami odporności".
1908 rok --> Paul Ehrlich (1854-1915) - urodzony w Niemczech, dyrektor Pruskiego Instytutu Szczepionek i Surowic w Berlinie, następnie dyrektor Doświadczalnego Instytutu Terapii we Frankfurcie nad Menem. Prowadził badania w dziedzinie immunologii nad leukocytami, głównie mechanizmem powstawania granulocytów i monocytów, był pionierem współczesnej chemoterapii, wysunął koncepcję zastosowania środków chemicznych do zwalczania chorób infekcyjnych, prowadzone przez niego wieloletnie systematyczne badania związków arsenoorganicznych w celu znalezienia środków chemicznych przeciw kile doprowadziły do odkrycia pierwszych skutecznych leków do jej zwalczania: salwarsanu oraz acetarsolu. - Nobel "za prace nad immunologią".
1914 rok --> Robert Barany (1876-1936) - urodzony w Austrii, profesor medycyny na uniwersytecie w Uppsali. Prowadził prace dotyczące roli błędnika i móżdżku w utrzymywaniu równowagi ciała oraz w kontroli ruchów dowolnych, wprowadził w tej dziedzinie wiele podstawowych metod badawczych. - Nobel "za prace nad fizjologią i patologią aparatu przedsionkowego".
1922 rok --> Otto Fritz Meyerhof (1884-1951) - urodzony w Niemczech, profesor biochemii wyższych uczelni w Kilonii, Berlinie, Heidelbergu, Filadelfii. Prowadził badania nad przemianami energetycznymi i chemicznymi w tkankach, głównie w mięśniach. - Nobel "za odkrycie zależności pomiędzy pochłanianiem tlenu a wytwarzaniem przez mięśnie kwasu mlekowego".
1930 rok --> Karl Landsteiner (1868-1943) - urodzony w Austrii, profesor na uniwersytecie w Wiedniu, następnie w Rockefeller Institute for Medical w Nowym Jorku, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Odkrył zjawisko występowania w erytrocytach krwi ludzkiej dwóch antygenów warunkujących aglutynację krwi i wyróżnił na tej podstawie trzy grupy krwi, odkrył czynnik Rh. - Nobel "za odkrycie grup krwi".
1931 rok --> Otto Heinrich Warburg (1883-1970) - urodzony w Austrii, profesor biochemii na uniwersytecie w Berlinie, dyrektor Kaiser-Wilhelm Institut fur Zellphysiologie w Berlinie-Dahlem, członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Prowadził badania procesów oddychania komórkowego, grup prostetycznych enzymów flawinowych i dehydrogenaz, enzymów oddechowych (oddechowy enzym Warburga, cytochromy), badał mechanizm oddychania tkanek rakowych. - Nobel "za odkrycie roli witamin (PP i B2) w dziedzinie procesów fizjologii komórek nowotworowych i odkrycie enzymów oddechowych w żywych komórkach".
1936 rok --> Otto Loewi (1873-1961) - urodzony w Austrii, profesor farmakologii na uniwersytecie w Grazu. W 1938 r. został zmuszony do opuszczenia Niemiec i wyemigrował do USA. Pracował na New York University. Prowadził badania nad czynnością układu nerwowego, powstawaniem kwasów nukleinowych, diagnostyką cukrzycy. - Nobel (wspólnie z H.H. Dalem) "za odkrycie zjawisk chem. związanych z procesem przekazywania impulsów nerwowych".
1944 rok --> Joseph Erlanger (1874-1965) - urodzony w USA, profesor fizjologii na uniwersytecie w Baltimore, nastęnie w Madison i Saint Louis, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie; Wykazał istnienie w nerwach trzech grup neurytów o różnym progu pobudliwości i o różnej szybkości przewodzenia. - Nobel (wspólnie z H.S. Gasserem) "za badania nad czynnością nerwów, głównie nad zróżnicowaniem czynnościowym włókien nerwowych".
1944 rok --> Herbert Spencer Gasser (1888-1963) - urodzony w USA. Jego ojciec był Żydem. P rofesor farmakologii Washington University w Saint Louis, następnie Cornell University w Ithaca, potem dyrektor Rockefeller Institute for Medical Research w Princeton. - Nobel (wspólnie z J. Erlangerem) "za badania elektrofizjologiczne nad czynnością nerwów, głównie zróżnicowaniem czynnościowym włókien nerwowych".
1945 rok --> Sir Ernest Boris Chain (1906-1979) - urodzony w Niemczech, profesor Instituto Superiore di Sanita w Rzymie, następnie na uniwersytecie w Londynie. Wyodrębnił i zastosował w lecznictwie penicylinę (odkrytą przez A. Fleminga). - Nobel (wspólnie z A. Flemingiem i H.W. Floreyem) "za odkrycie penicyliny i jej leczniczego wpływu przy różnych infekcjach".
1946 rok --> Hermann Joseph Muller (1890-1967) - urodzony w USA, profesor zoologii uniwersytetu w Austin, nastęnie w Bloomington, członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie i Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Udowodnił, że promienie rentgenowskie indukują mutacje. - Nobel "za odkrycie, że mutacje można wywołać promieniowaniem rentgenowskim (X)".
1947 rok --> Radnitz Theresa Gerty Cori (1896-1957) - urodzona w Czechach, profesor biochemii Washington University w Saint Louis. Prowadziła badania metabolizmu sacharydów oraz działania enzymu fosforylazy. - Nobel "za odkrycie biegu katalitycznej konwersji glikogenu".
1950 rok --> Tadeusz Reichstein (1897-1996) - urodzony w Polsce, profesor chemii organicznej na uniwersytecie w Zurychu, następnie na uniwersytecie w Bazylei, członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Zsyntetyzował kwas askorbinowy, wyizolował kortyzon oraz inne hormony kory nadnercza. - Nobel (wspólnie z Ph.St. Henchem i E.C. Kendallem) "zza prace dotyczące chemicznej struktury i biologicznego działania hormonów kory nadnercza".
1952 rok --> Selman Abraham Waksman (1888-1973) - urodzony w Rosji, profesor mikrobiologii gleby Rutgers University w Nowym Brunszwiku, nastęnie dyrektor Rutgers Institute of Microbiology tamże, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Prowadził badania nad rolą drobnoustrojów glebowych, uwieńczone odkryciem streptomycyny. - Nobel "za odkrycie streptomycyny, pierwszego skutecznego antybiotyku przeciwko gruźlicy".
1953 rok --> Sir Hans Adolf Krebs (1900-1981) - urodzony w Niemczech, w 1933 r. zmuszony do emigracji do Wielkiej Brytanii, profesor uniwersytetu w Sheffield, potem uniwersytetu w Oksfordzie, członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Odkrył cykl reakcji chemicznych w tkankach zwierzęcych prowadzący do syntezy mocznika (tzw. mocznikowy cykl Krebsa), opisał cykl przemian biochemicznych produktów rozkładu sacharydów, tłuszczów i białek, zw. cyklem Krebsa (zw. również cyklem kwasu cytrynowego lub cyklem kwasów trikarboksylowych). - Nobel "za odkrycie tzw. cyklu Krebsa".
1953 rok --> Fritz Albert Lipmann (1899-1986) - urodzony w Niemczech, kierował badaniami z zakresu biochemii w Massachusetts General Hospital w Bostonie, nastęnie profesor na Harvard University w Cambridge, potem na uniwersytecie Rockefellera w Nowym Jorku, członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Wyjaśnił mechanizm przemian energii w biochemicznej reakcji glikogenolizy, odkrył w ekstraktach wątroby i wyizolował czynnik aktywny zwany obecnie koenzymem A (CoA) oraz określił jego strukturę cząsteczkową. - Nobel (wspólnie z H. Krebsem) "za odkrycie koenzymu A i jego znaczenia dla metabolizmu".
1958 rok --> Joshua Lederberg (1925- ) - urodzony w USA, profesor genetyki na Wisconsin University w Madison, potem Stanford University i Rockefeller University w Nowym Jorku. Wykazał występowanie u bakterii procesu koniugacji połączonego z rekombinacją genów między koniugującymi komórkami bakteryjnymi, odkrył wraz ze swymi współpracownikami zjawisko transdukcji. - Nobel "za badania nad rekombinacją genów i organizacją materiału genetycznego w komórkach bakterii".
1959 rok --> Arthur Kornberg (1918- ) - urodzony w USA, profesor biochemii na uniwersytecie w Saint Louis, potem w Stanford University w Palo Alto (Kalifornia), członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie oraz Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Prowadził badania z zakresu mechanizmu reakcji biologicznej syntezy enzymatycznej. - Nobel (wspólnie z S. Ochoą) "za odkrycie mechanizmów syntezy kwasu rybonukleinowego (RNA) i deoksyrybonukleinowego (DNA)".
1964 rok --> Konrad Emil Bloch (1912-2000) - urodzony w Niemczech, profesor biochemii na uniwersytecie w Chicago, potem Harvard University w Cambridge. Prowadził badania nad metabolizmem steroidów, głównie cholesterolu, aminokwasów, tłuszczów, jego badania przyczyniły się do opracowania metod rozpoznawania, zapobiegania i leczenia miażdżycy. - Nobel (wspólnie z Lynenem) "za badania nad zwalczaniem i zapobieganiem miażdżycy, w szczególności za odkrycie przebiegu syntezy cholesterolu w organizmie ludzkim".
1965 rok --> Francois Jacob (1920- ) - urodzony we Francji, kierownik działu genetyki drobnoustrojów w Instytucie Pasteura w Paryżu, następnie profesor genetyki na College de France, członek francuskiej Akademii Nauk, Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie i Towarzystwa Królewskiego w Londynie. Prowadził badania nad mechanizmem działania genów u bakterii i wirusów, udowodnił występowanie w komórce nie znanego dotąd rodzaju kwasu rybonukleinowego, tzw. informacyjnego (mRNA), i odkrył mechanizm regulacji działania genów ( operon). - Nobel (wspólnie z J. Monodem i A.M. Lwoffem) "za odkrycie informacyjnego RNA i wyjaśnienie mechanizmu regulacji działania genów".
1965 rok --> Andre Michel Lwoff (1902-1994) - urodzony we Francji, kierownik działu fizjologii mikroorganizmów w Instytucie Pasteura w Paryżu, następnie profesor uniwersytetu tamże, potem kierownik Institut de Recherches Scientifiques sur le Cancer w Villejuif, członek francuskiej Akademii Nauk. Stwierdził, że wirusy są zbudowane tylko z jednego rodzaju kwasu nukleinowego DNA lub RNA (ale nigdy z obydwu razem) i otoczki białkowej, wyjaśnił zjawisko lizogenii u bakterii. - Nobel (wspólnie z F. Jacobem i J. Monodem) "za odkrycie mechanizmów genetycznej kontroli działania komórek".
1967 rok --> George Wald (1906-1997) - urodzony w USA, profesor biologii na Harvard University w Cambridge, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Jego odkrycia dotyczą chemicznej budowy purpury wzrokowej (rodopsyny) i jej związku z witaminą A. - Nobel (wspólnie z H.K. Hartlinem i R.A. Granitem) "za odkrycie podstawowych procesów chemicznych i fizjologicznych zachodzących w oku i mózgu podczas widzenia".
1968 rok --> Marshall W. Nirenberg (1927- ) - urodzony w USA, kierownik działu genetyki biochemicznej, następnie kierownik laboratorium genetyki biochemicznej w narodowym instytucie serca w Bethesda, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Prowadził badania dotyczące budowy kwasów nukleinowych, informacji genetycznej, biosyntezy białek, pierwszy stwierdził że zawarta w DNA informacja o cechach dziedzicznych jest zakodowana w kolejności ułożenia nukleotydów DNA, wyjaśnił jakiej kolejności trójek nukleotydów odpowiadają poszczególne aminokwasy. - Nobel (wspólnie z H.G. Khoraną i R.W. Holleyem) "za odszyfrowanie kodu genetycznego i jego roli w syntezie białek".
1969 rok --> Salvador E. Luria (1912-1991) - urodzony we Włoszech, profesor mikrobiologii na Indiana University w Indianapolis, następnie University of Illinois w Urbana, potem Massachusetts Institute of Technology w Cambridge, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Prowadził badania nad wirusami, opisał budowę bakteriofagów na podstawie obrazu uzyskanego w mikroskopie elektronowym, odkrył ich zdolność do tworzenia replik mutacyjnych. - Nobel (wspólnie z A.D. Hersheyem i M. Delbruckiem) "za odkrycie budowy genetycznej i mechanizmu replikacji wirusów".
1970 rok --> Sir Bernard Katz (1911-2003) - urodzony w Niemczech, profesor biofizyki uniwersytetu w Londynie, członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie, Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Prowadził badania nad rolą acetylocholiny w przekaźnictwie nerwowym, wykazał że wydziela się ona w synapsie pod wpływem dochodzącego impulsu, wyjaśnił rolę wapnia jako wyzwalacza acetylocholiny. - Nobel (wspólnie z U.S. von Eulerem i J. Axelrodem) "badania nad mediatorami (substancjami wyzwalanymi w synapsach w wyniku pobudzenia neuronu)".
1970 rok --> Julius Axelrod (1912-2004) - urodzony w USA, kierownik sekcji farmakologii w National Institute of Mental Health w Bethesda, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie, Towarzystwa Królewskiego w Londynie. - Nobel (wspólnie z U.S. von Eulerem oraz B. Katzem) "za odkrycia dotyczące mediatorów synaptycznych, mechanizmów ich uwalniania, gromadzenia i unieczynniania".
1972 rok --> Gerald Maurice Edelman (1929- ) - urodzony w USA, specjalista w dziedzinie biologii molekularnej na Uniwersytecie Rockefellera w Nowym Jorku, członek Narodowej Akademii Nauk. Prowadził prace głównie z zakresu immunochemii, rozszyfrował budowę jednej z gamma-globulin (największa i najbardziej złożona cząsteczka, której budowę dotychczas poznano). - Nobel (z R.R. Porterem) "za osiągnięcia w badaniach budowy chemicznej przeciwciał (ważnych w diagnostyce lekarskiej i terapii)".
1975 rok --> David Baltimore (1938- ) - urodzony w USA, profesor mikrobiologii w ośrodku badań nad rakiem Massachusetts Institute of Technology w Cambridge. - Nobel (wraz z R. Dulbecco i H.M. Temiem) "za odkrycie oddziaływań między wirusami onkogennymi a genetycznym materiałem komórki".
1975 rok --> Howard Martin Temin (1934-1994) - urodzony w USA, profesor onkologii i wirusologii na University of Wisconsin w Madison, członek amerykańskiego komitetu do walki z AIDS. Jego badania doprowadziły do odkrycia nowego mechanizmu przekazywania informacji genetycznej i warunkującego go enzymu nazwanego odwrotną transkryptazą. - Nobel (wspólnie z R. Dulbecco i D. Baltimorem) "za odkrycie oddziaływań między wirusami onkogennymi a genetycznym materiałem komórki".
1976 rok --> Baruch Samuel Blumberg (1925- ) - urodzony w USA, lekarz w National Institutes of Health w Bethesda, następnie dyrektor do spraw badań klinicznych Instytutu Badań nad Rakiem w Filadelfii, potem profesor medycyny i antropologii University of Pennsylvania, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Dyrektor NASA Astrobiology Institute. - Nobel "za odkrycie roli antygenu "Australia" w zapaleniach wątroby".
1977 rok --> Rosalyn Sussman Yalow (1921- ) - urodzona w USA, profesorka w dziedzinie medycyny nuklearnej oraz kierownik oddziału medycyny nuklearnej w szpitalu Bronx w Nowym Jorku, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Wprowadziła technikę radioimmunologiczną pozwalającą na szybkie określenie składu i sekwencji aminokwasów w białkach z bardzo małej ilości pobranego materiału. - Nobel "za prace związane z odkryciem i badaniem hormonów podwzgórza mózgu".
1977 rok --> Andrew V. Schally (1916- ) - urodzony w Polsce, kierownik laboratorium polipeptytów i endokrynologii w Szpitalu Weteranów w Nowym Orleanie i jednocześnie profesor uniwersytetu tamże. - Nobel (wspólnie z R. Guilleminem) "za odkrycie zjawiska wydzielania hormonów w podwzgórzu mózgu oraz badanie ich budowy i czynności, co zapoczątkowało neuroendokrynologię".
1978 rok --> Daniel Nathans (1928-1999) - urodzony w USA, prowadził badania w Narodowym Instytucie Raka w Bethesda-Chevy Chase, potem profesor na uniwersytecie Johnsa Hopkinsa w Baltimore, członek Amerykańskiej Akademii Umiejętności w Bostonie. Prowadził pionierskie prace nad zastosowaniem enzymów restrykcyjnych. - Nobel (wspólnie z W. Arberem i H. Smithem) "za odkrycie i badania enzymów restrykcyjnych oraz ich zastosowanie w genetyce molekularnej, co otworzyło drogę inżynierii genetycznej".
1980 rok --> Baruj Benacerraf (1920- ) - urodzony w Wenezueli, profesor patologii New York University, następnie kierownik oddziału immunologii w Narodowym Instytucie Chorób Alergicznych i Zakaźnych w Bethesda, potem Harvard Medical School w Bostonie, i dyrektor centrum antyrakowego Peter Bent Brigham Hospital w Bostonie. - Nobel (wspólnie z G.D. Snellem i J. Daussetem) "za odkrycia dotyczące uzależnienia reakcji immunologicznych od budowy powierzchni komórkowych i badania nad genetycznymi mechanizmami tego zjawiska (zlokalizowanie zespołu genów kontrolujących, czyli tzw. zespołu zgodności tkankowej)".
1982 rok --> John Robert Vane (1927-2004) - urodzony w Wielkiej Brytanii, profesor w Royal College of Surgeons w Londynie, następnie dyrektor naukowy laboratoriów badawczych Wellcome w Beckenham. Pracował nad rozwojem metod badawczych przy użyciu metod izolowanych. Odkrył obecność w płucach enzymu konwertującego angiotensynę I, co miało znaczenie w walce z nadciśnieniem. - Nobel (wraz z S. Bergstroem i B. Samuelsson.) "za badania nad prostaglandynami i pokrewnymi substancjami czynnymi biologicznie".
1984 rok --> Cesar Milstein (1927-2002) - urodzony w Argentynie, pracował w Instituto Nacional de Microbiologia w Buenos Aires, potem prowadził prace badawcze w Radzie Badań Medycznych uniwersytetu w Cambridge. - Nobel (wraz z N.K. Jernem i G. Koehlerem) "za badania teoret. w zakresie immunologii oraz za opracowanie technologii produkcji przeciwciał monoklonalnych (o dużym znaczeniu dla medycyny) przy zastosowaniu techniki hybrydyzacji komórek".
1985 rok --> Michael Stuart Brown (1941- ) - urodzony w USA, profesor biochemii University of Texas w Dallas. - Nobel (wspólnie z J. Goldsteinem) "za odkrycia dotyczące metabolizmu cholesterolu".
1985 rok --> Joseph L. Goldstein (1940- ) - urodzony w USA, profesor biochemii University of Texas w Dallas. - Nobel (wspólnie z M. Brownem "za odkrycia dotyczące metabolizmu cholesterolu".
1986 rok --> Stanley Cohen (1922- ) - urodzony w USA, profesor biochemii na Vanderbit University School of Medicine w Nashville, członek Towarzystwa Królewskiego w Londynie, Amerykańskiej Akademii Umiejętności w Bostonie. - Nobel (wspólnie z R. Levi-Montalcini) "za odkrycie struktury molekularnej białkowego czynnika wzrostu komórek nerwowych (NGF)".
1986 rok --> Rita Levi-Montalcini (1909- ) - urodzona we Włoszech, profesor embriologii na Washington University w Saint Louis, następnie dyrektor Instytutu Biologii Komórki Narodowej Rady Naukowej w Rzymie. - Nobel (wspólnie z S. Cohenem) "za odkrycie struktury molekularnej białkowego czynnika wzrostu komórek nerwowych (NGF)".
1988 rok --> Gertrude Belle Elion (1918-1999) - urodzona w USA, profesor farmakologii na Duke University w Durham, potem University of North Carolina w Chapel Hill, członek akademii nauk w Nowym Jorku. Odkryła leki zwalczające m.in. białaczkę, gościec, malarię i wirusy grupy. - Nobel (wraz z G.H. Hitchingsem) "za badania naukowe, które doprowadziły do powstania nowych leków przeciwnowotworowych".
1989 rok --> Harold Elliot Varmus (1939- ) - urodzony w USA, profesor biochemii na Uniwersytecie Kalifornijskim w San Francisco. Prowadził badania nad procesami nowotworowymi. - Nobel (wspólnie z J.M. Bishopem) "za odkrycia dotyczące komórkowego pochodzenia onkogenów retrowirusowych".
1991 rok --> Erwin Neher (1944- ) - urodzony w USA, pracownik w Instytucie Chemii Biofizycznej Maxa-Plancka w Getyndze, następnie dyrektor zakładu biofizyki komórkowej tamże, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Opracował metodę bezpośredniej rejestracji i pomiaru bardzo małych prądów płynących przez pojedyncze kanały jonowe błony komórkowej. Jego badania wytyczyły nowe kierunki rozwoju biologii molekularnej, znalazły także praktyczne zastosowanie w medycynie (m.in. w produkcji leków nasercowych i przeciw nadciśnieniu). - Nobel (wspólnie z B. Sakmannem) "za badania dotyczące mechanizmów funkcjonowania kanałów jonowych w błonach komórkowych, tłumaczących procesy komunikacji międzykomórkowej"
1991 rok --> Bert Sakmann (1942- ) - urodzony w USA, pracownik w Instytucie Chemii Biofizycznej Maxa-Plancka w Getyndze, następnie dyrektor zakładu fizjologii komórki Instytutu Maxa Plancka w Heidelbergu. Opracował metodę bezpośredniej rejestracji i pomiaru bardzo małych prądów płynących przez pojedyncze kanały jonowe błony komórkowej. Jego badania wytyczyły nowe kierunki rozwoju biologii molekularnej, znalazły także praktyczne zastosowanie w medycynie (m.in. w produkcji leków nasercowych i przeciw nadciśnieniu). - Nobel (wspólnie z E. Neherem) "za badania dotyczące mechanizmów funkcjonowania kanałów jonowych w błonach komórkowych, tłumaczących procesy komunikacji międzykomórkowej"
1992 rok --> Edmond H. Fischer (1920- ) - urodzony w Chinach. Jego ojciec był Żydem. Profesor biochemii na University of Washington. - Nobel (wraz z Ph.A. Sharpem) "za opisania procesu odwracalności fosforylacji jako włącznika uruchamiającego białka i regulującego różne komórkowe procesy".
1993 rok --> Richard J. Roberts (1943- ) - urodzony w USA, pracownik Cold Spring Harbor Laboratory w Nowym Jorku. - Nobel (wraz z Ph.A. Sharpem) "za odkrycie istnienia genów nieciągłych"
1993 rok --> Phillip A. Sharp (1944- ) - urodzony w USA, profesor biologii w Massachusetts Institute of Technology w Cambridge, następnie dyrektor Center for Cancer Research, potem Departamentu Biologii tamże, członek Amerykańskiej Akademii Umiejętności w Bostonie. - Nobel (wraz z Robertsem) "za odkrycie istnienia genów nieciągłych (składających się z elementów kodujących egzonów i niekodujących intronów), i obalenie dotychczasowej teorii ciągłej budowy genu"
1994 rok --> Alfred Goodman Gilman (1941- ) - urodzony w USA, profesor fizjologii Narodowego Instytutu Medycyny w Karolinie Północnej. Ustalił, że przekaźnikiem informacji przenoszonej przez hormony komórkom są specjalne białka, zwane białkami Gilmana; przypuszcza się, że zaburzenia w działaniu tego przekaźnika mogą być przyczyną powstawania wielu chorób m.in. cukrzycy i niektórych nowotworów złośliwych. - Nobel (wraz z M. Rodbellem) "za odkrycie białek G i roli tych białek w przenoszeniu sygnałów wewnątrz komórek".
1994 rok --> Martin Rodbell (1925-1998) - urodzony w USA, dyrektor instytutu badania środowiska w Narodowym Instytucie Zdrowia w Bethesda. Wykazał, że hormony przekazują informację poszczególnym komórkom dzięki trzem niezależnym składnikom błony komórkowej: specjalnym receptorom, przekaźnikom i wzmacniaczom, przy czym przekaźnik może się uaktywnić tylko w obecności odpowiedniego nośnika energii (GTP); przekaźnik ten został później zidentyfikowany przez A. Gilmana jako białka G. - Nobel (wraz z A. Gilmanem) "za odkrycie białek G i roli tych białek w przenoszeniu sygnałów wewnątrz komórek".
1995 rok --> Edward B. Lewis (1918- ) - urodzony w USA, profesor genetyki California Institute of Technology w Pasadenie. - Nobel "za odkrycie, że układ genów na chromosomie odpowiada porządkowi przestrzennemu w embrionie"
1997 rok --> Stanley B. Pruisner (1942- ) - urodzony w USA, profesor biochemii Uniwersytetu Kalifornijskiego w San Francisco. - Nobel "za odkrycie prostych białek (prionów), mogących być czynnikami chorobotwórczymi (m.in. w chorobie szalonych krów i w chorobie Creutzfeldta Jakoba)".
1998 rok --> Robert F. Furchgott (1916- ) - urodzony w USA, profesor farmakologii na Brooklyn State University w Nowym Jorku, od 1989 University of Miami. Członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Prowadził prace z biochemii, chemii i farmakologii. Przyczynił się do wynalezienia leku na impotencję - sildenafilu (nazwa handlowa viagra). - Nobel (wspólnie z L. Ignarro i F. Muradem) "za wyjaśnienie roli tlenku azotu jako środka działającego na mięśnie gładkie układu nerwowego".
2000 rok --> Eric Richard Kandel (1929- ) - urodzony w Austrii, profesor neurobiologii Uniwersytetu Columbia w Nowym Jorku, następnie dyrektor Center for Neurobiology and Behavior, członek Narodowej Akademii Nauk w Waszyngtonie. Odkrył że obecność neuroprzekaźnika serotoniny w zakończeniach nerwowych jest niezbędna do zapamiętania informacji, wykazał że pobudzanie synaps leży u podstaw procesów zapamiętywania i uczenia się, badał zjawisko pamięci krótko- i długotrwałej. - Nobel (wspólnie z P. Greengardem i A. Carlssonem) "za odkrycia w dziedzinie przewodzenia sygnałów w systemie nerwowym".
2000 rok --> Paul Greengard (1925- ) - urodzony w USA, profesor farmakologii i psychiatrii na Uniwersytecie Rockefellera w Nowym Jorku, kierownik zakładu neurobiologii molekularnej i komórkowej tamże. Odkrył tzw. powolną transmisję synaptyczną (rodzaj przekazywania bodźców nerwowych odpowiadający za podstawowe zjawiska psychiczne, np. koncentrację) wykazując sposób, w jaki neuroprzekaźniki wpływają na synapsy. - Nobel (wspólnie z A. Carlssonem i E. Kandelem) "za odkrycia w dziedzinie przewodzenia sygnałów w systemie nerwowym".
2002 rok --> Robert H. Horvitz (1947- ) - urodzony w USA. Profesor biologii na Massachusetts Institute of Technology i członek McGovern Institute for Brain Research oraz Howard Hughes Medical Institute. - Nobel (wspólnie z S. Brennerem i J. Sulstonem) "za odkrycia w dziedzinie genetycznej regulacji rozwoju organów i regulacji długości życia komórek (zjawisko apoptozy)".
2002 rok --> Sydney Brenner (1927- ) - urodzony w RPA. Pracował w Laboratorium Cavendisha w Cambridge. - Nobel (wspólnie z R. Horvitzem i J. Sulstonem) "za odkrycia w dziedzinie genetycznej regulacji rozwoju organów i regulacji długości życia komórek (zjawisko apoptozy)".
2004 rok --> Richard Axel (1946- ) - urodzony w USA. Profesor biochemii na Columbia Univeristy College for Physicians and Surgeons. - Nobel (wspólnie z L. Buck) "za badania nad receptorami węchowymi i układem węchowym".
Źródło: Encyclopedia Britannica, Encyklopedię PWN oraz gov.il