Koronowo
Miasto Koronowo leży w powiacie bydgoskim, województwo kujawsko-pomorskie. Miasto liczy 10,6 tys. mieszkańców (1998 r.). Leży w zakolu rzeki Brdy, na pograniczu Doliny Brdy i Pojezierza Krajeńskiego.
Miasto Koronowo zostało założone w końcu XIII wieku na gruntach wsi Smejsze przez opactwo Cystersów Corona Mariae (stąd nazwa). Prawa miejskie uzyskało w 1368 roku z nadania króla Kazimierza Wielkiego. W 1410 roku miała tu miejsce zwycięska bitwa Polaków z Krzyżakami. Podczas walk polsko-krzyżackich Koronowo było wielokrotnie niszczone. Od 1772 roku w zaborze pruskim. W 1819 roku nastąpiła kasacja zakonu Cystersów i od tego momentu Koronowo przeszło pod władzę państwową. Po tym wydarzeniu do Koronowa zaczęli napływać Żydzi. W 1856 roku wybudowano synagogę. W okresie międzywojennym, w 1932 roku gmina żydowska w Koronowie została włączona do gminy Bydgoszcz. Podczas II wojny Światowej, w 1939 roku polskie oddziały toczyły w Koronowie ciężkie walki z Niemcami. Po wyczerpaniu amunicji, prowadzono walkę wręcz, a następnie walczący baon ON "Koronowo" (dowódca major A. Krzesiński) musiał opuścić miasto. Podczas okupacji Niemcy urządzili w Koronowie więzienie, w którym przetrzymywali około 12 tys. osób.
Z ciekawostek klasztor Cystersów z gotyckim kościołem (XIII-XIV w.), przy rynku kościół renesansowy (XVII w.) oraz młyn drewniany (XVIII w.). W pobliżu Koronowa znajduje się sztuczny zbiornik wodny na Brdzie (Jezioro Koronowskie, powierzchnia 15,6 km2) i elektrownia wodna 26 MW.
- Synagoga w Koronowie (ul. Szkolna 6) - 7 pkt
Synagoga w Koronowie została wybudowana w 1856 roku. Gdy w okresie międzywojennym większość tutejszych Żydów udała się na emigrację, starszyzna gminy w maju 1938 roku podjęła decyzję o sprzedaży synagogi. Budynek przejęło bydgoskie Towarzystwo Gimnastyczne "Sokół". Po zakończeniu działań wojennych w budynku urządzono kino. Obecnie mieści się tutaj siedziba lokalnego klubu sportowego.
Zobacz także: Cmentarz żydowski w Koronowie - 8 pkt
