Pasłęk
Miasto Pasłęk leży w powiecie elbląskim, województwo warmińsko-mazurskie. Liczy 12,2 tys. mieszkańców (1998 r.). Jest położone na północnym skraju Pojezierza Iławskiego, nad rzeką Wąską (uchodzącą do jeziora Druzno).
Pod koniec XIII wieku Krzyżacy założyli zamek obronny na miejscu zniszczonej pruskiej wsi Pazluk. Wokół zamku powstała osada, w której osiedlili się Holendrzy, sprowadzeni przez Krzyżaków. W 1297 roku osada uzyskała prawa miejskie, pod nazwą Hollandt. Około 1320 roku wybudowano mury obronne z basztami. Podczas wojny trzynastoletniej (1454-1466) Hollandt opowiedziało się po stronie Polski, jednak na mocy pokoju toruńskiego pozostało w Państwie Krzyżackim. W 1520 roku wojska polskie zniszczyły zamek krzyżacki w Hollandt. Od 1525 roku Hollandt należało do Prus Książęcych. Od 1701 roku w Prusach, pod nazwą Preussisch Holland. W 1813 roku powstała gmina żydowska. W 1878 roku wybudowano synagogę, przy obecnej ul. Chrobrego. W owym czasie w mieście żyło około 200 Żydów. W okresie międzywojennym, w 1933 roku w Preussisch Holland żyło 83 Żydów. Podczas II wojny światowej, w styczniu 1945 roku Preussisch Holland został zdobyty przez wojska sowieckie. Podczas walk zniszczeniu uległo 80% zabudowy miejskiej.
Z ciekawostek: gotycki kościół (XIII-XVI w.), zamek krzyżacki (XIII w.), mury miejskie (XIII-XV w.), gotycki ratusz (XIV-XVI w.), klasztor Reformatów (XVII w.).
- Cmentarz żydowski w Pasłęku ( ul. Wojska Polskiego) - 4 pkt
Cmentarz żydowski w Pasłęku został założony w XIX wieku. Podczas II wojny światowej Niemcy zdewastowali cmentarz. Na powierzchni 0,3 hektara zachowało się około 15 nagrobków, z których najstarszy pochodzi z 1860 roku. Macewy zostały wykonane z granitu, marmuru i piaskowca. Zachowały się rzeźbione dekoracje oraz inskrypcje w języku hebrajskim i niemieckim.
W 2004 roku nieznani sprawcy zdewastowali cmentarz, wymalowując na nagrobkach nazistowskie znaki i hasła.