Izrael.badacz.org

Strona głównaGhetto in Cracow

Ghetto in Cracow

Getto w Krakowie powstało na mocy decyzji gubernatora dystryktu krakowskiego dr Otto Wachtera 3 marca 1941 roku. Zostało ono zlokalizowane w dzielnicy Podgórze o powierzchni 20 hektarów. W kwietniu 1941 roku hitlerowcy rozpoczęli budowę muru getta. Teren getta uzyskał status dzielnicy zamkniętej 15 października 1941 roku.

- Pomnik pamięci (ul. Szeroka)

(zdjęcie: Gedeon)

Na ulicy Szerokiej znajduje się pomnik poświęcony pamięci krakwoskich Żydów. Na tablicy widnieje napis w języku polskim, angielskim i hebrajskim: "Miejsce zadumy nad męczeńską śmiercią 65 tysięcy obywateli polskich narodowości żydowskiej z Krakowa i okolic zamordowanych przez hitlerowców w czasie II wojny światowej".

Od grudnia 1939 roku Niemcy rozpoczęli akcję przesiedlania Żydów krakowskich do dzielnicy Podgórze, gdzie w 1941 roku utworzono getto. Do 20 marca 1941 roku w getcie znalazło się około 15 tys. Żydów, których stłoczono w 320 domach. Liczba mieszkańców getta mocno się wahała wzrastając okresowo do 18 tysięcy a niektóre źródła podają nawet 25 tysięcy ludzi. Teren getta otoczono murem z czteroma brami wjazdowymi - główna brama znajdowała się przy Rynku Podgórskim. Przez teren getta przejeżdżał tramwaj, bez zatrzymywania.

(zdjęcia: Gedeon)

W czerwcu i październiku 1942 r. miały miejsce pierwsze wysiedlenia 5 tysięcy Żydów do obozu zagłady w Bełżcu. Kolejnych kilkaset osób Niemcy zamordowali poza murami getta. Równocześnie zmniejszano teren getta. W dniach 13 i 14 marca 1943 roku nastąpiła likwidacja getta. W czasie operacji większość ludności została wywieziona do Oświęcimia, pozostałych poprowadzono do obozu koncentracyjnego w Płaszowie.

(zdjęcia: Gedeon)

Przy ulicy Lwowskiej 25-29 istnieją fragmenty murów getta z tablicą ku czci więzionych. Fragment muru zachował się również na tyłach budynku Szkoły Podstawowej Nr. 2 przy ul. Limanowskiej 62.

(zdjęcia: Gedeon) (zdjęcie: Leszek)

Jako wyraz pamięci o ofiarach Holokaustu zmieniono nazwę placu Zgody na Plac Bohaterów Getta. W grudniu 2005 roku zrealizowano na placu projekt upamiętniający tamte dramatyczne wydarzenia.

(zdjęcie: Leszek)

- Apteka Pod Orłem (Plac Bohaterów Getta 18)

W latach 1941-1943 w tym miejscu znajdowała się w obrębie getta apteka prowadzona przez jej polskiego właściciela Tadeusza Pankiewicza. Był on jedynym Polakiem, który otrzymał od Niemców pozwolenie na stałe przebywanie w żydowskiej dzielnicy. W ten sposób Pankiewicz stał się świadkiem codziennego życia getta i wysiedlania Żydów do obozów zagłady. Po zakończeniu wojny napisał on książkę "Apteka w getcie krakowskim", która stała się świadectwem życia i zagłady Żydów krakowskich. W 1983 roku utworzono tutaj Muzeum Pamięci Narodowej Apteka Pod Orłem.

Muzeum Pamięci Narodowej "Apteka pod Orłem" pl. Bohaterów Getta 18, tel. (0-12) 656 56 25 godziny otwarcia : poniedziałek - piątek w godzinach 10:00-16:00 sobota w godzinach 10:00-14:00

- Fabryka Oskara Schindlera (Lipowa 4)

Fabryka powstała po inwazji niemieckiej na Polskę. Zlokalizowana została w krakowskiej dzielnicy Podgórze. Oskar Schindler - niemiecki przemysłowiec, po przejęciu fabryki przemianował ją na "Deutsche Emailwaren-Fabrik" (Niemiecką Fabrykę Wyrobów Emaliowanych). Do pracy w zakładzie zatrudnił blisko 1300 Żydów. W chwili likwidacji krakowskiego getta w 1942 roku Schindler postanowił ocalić swoich pracowników. Dzięki jego pomocy 1200 Żydów przeżyło czasy wojny. Pod koniec lat 50-tych Schindler otrzymał od instytutu Yad Vashem w Jerozolimie medal - "Sprawiedliwy wśród narodów świata".

- Masowe groby (dzielnica VIII Dębniki)

W lesie tynieckim znajdują się dwie symboliczne macewy upamiętniające zamordowanych przez hitlerowców Żydów. Na pomnikach widnieje napis: "W tych dwóch mogiłach spoczywa ponad 500 Żydów, ofiar hitlerowskiego ludobójstwa, zamordowanych w lecie 1942 roku pochodzących w okolic Krakowa".