Izrael.badacz.org

Strona głównaPremier Shimon Peres

Premier Shimon Peres

Shimon Peres urodził się 2 sierpnia 1923 roku na Białorusi (wówczas w Polsce), jako Szymon Perske.

------- Palestyna -------

- W 1934 roku wyemigrował z rodziną do Palestyny, będącej wówczas pod brytyjskim mandatem. Zamieszkali w Tel Awiwie. * Peres został organizatorem młodzieżowego ruchu robotniczo- syjonistycznego Hanoar Haoved w Tel Awiwie. W 1943 roku został sekretarzem generalnym ruchu. * W dziewiątej klasie porzucił gimnazjum i wyjechał do szkoły rolniczej w osadzie Ben Shemen. Następnie uczył się w kibucu Geva i został wysłany do kibucu Alumot, w Dolnej Galilei. * W 1945 roku poślubił Sonye Gelman i ma z nią dwie córki i syna. * Został członkiem młodzieżowego ruchu robotniczego Histadrut i w 1946 roku pojechał jako delegat na XXII Światowy Kongres Syjonistyczny. Spotkał tam Dawida Ben-Guriona i poparł jego plan stworzenia żydowskiego państwa w Palestynie.

- W 1947 roku Peres wstąpił do żydowskiej podziemnej organizacji militarnej Haganah i w 1948 roku wziął udział w Wojnie o Niepodległość Izraela.

------- Kariera zawodowa -------

- W 1948 roku Peres rozpoczął pracę w departamencie marynarki w Ministerstwie Obrony. Odpowiadał za szkolenie personel i zaopatrzenie. * W 1950 roku był członkiem izraelskiej delegacji, która udała się do Stanów Zjednoczonych. * Ukończył Uniwersytet Harvard na kierunku socjologii i prawa. * W 1952 roku Shimon Peres został wicedyrektorem w Ministerstwie Obrony. * W 1953 roku, w wieku 29 lat został najmłodszym dyrektorem generalnym w Ministerstwie Obrony (do 1959 r.). * Peres przyczynił się do założenia licznych zakładów izraelskiego przemysłu zbrojeniowego. Szczególnie mocno popierał rozwój lotnictwa. * Uczestniczył w negocjacjach i zakupie francuskich myśliwców Dassault Mirage III. Wiedział i być może uczestniczył w negocjacjach z Francuzami o budowie reaktora jądrowego w Dimona, na pustyni Negew. * W 1956 roku zawarł trójstronne porozumienie pomiędzy Izraelem, Wielką Brytanią a Francją, dotyczące współdziałania wojskowego podczas kryzysu sueskiego w 1956 roku.

------- kariera polityczna -------

- W listopadzie 1959 roku w wyborach do czwartego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia lewicowej partii Mapai. * Od 21 grudnia 1959 roku Peres pełnił obowiązki wiceministra obrony w rządzie Dawida Ben-Guriona. * Nadal kładł nacisk na rozwój przemysłu lotniczego, zakupując technologię i sprzęt wojskowy we Francji. Wspierał badania naukowe nad izraelską bronią nuklearną.

- W sierpniu 1961 roku w wyborach do piątego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia lewicowej partii Mapai. * Od 6 listopada 1961 roku Peres pełnił obowiązki wiceministra obrony w rządzie Dawida Ben-Guriona. Ben-Gurion w 1963 roku wycofał się z życia politycznego z przyczyn osobistych. * W rządzie Levi Eshkola, Peres pełnił obowiązki wiceministra obrony od 1 lipca 1963 roku do 25 maja 1965 roku. Rząd upadł w wyniku żądania Davida Ben-Guriona by specjalna komisja dochodzeniowa zbadała tzw. Aferę Lavona (Pinhas Lavon był ministrem obrony w latach 1954-1955 i odpowiadał za aferę szpiegowską w Egipcie w 1954 r.). * W czerwcu 1965 roku Shimon Peres dołączył do Dawida Ben-Guriona, który odmówił uznania Pinhasa Lavona niewinnym bez sądowej komisji dochodzeniowej. Na znak protestu wystąpili z partii Mapai i założyli nową partię polityczną Rafi. * Shimon Peres został zastępcą sekretarza generalnego partii Rafi.

- W listopadzie 1965 roku w wyborach do szóstego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia lewicowej partii Rafi. * Spór o komisję dochodzeniową w sprawie afery Lavona trwał aż do 1967 roku, kiedy to wzrost zagrożenia arabskiego zjednoczył skłóconych polityków. * 5 czerwca 1967 roku, w przeddzień wybuchu Wojny Sześciodniowej, Rafi przyłączyła się do koalicji rządu jedności narodowej wraz z Mapai i Ahdut Ha'voda. * 21 stycznia 1968 roku Rafi wraz z Maarach (Mapai i Ahdut Ha'voda) wspólnie założyły (przed wyborami do siódmego Knessetu) listę wyborczą pod nazwą Zjednoczenie Pracy. * Shimon Peres został zastępcą sekretarza generalnego Zjednoczenia Pracy.

- W październiku 1969 roku w wyborach do siódmego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Zjednoczenia Pracy. * W rządzie Goldy Meir, Shimon Peres pełnił obowiązki ministra bez teki (do 22 grudnia 1969 r.), ministra absorpcji imigracji (od 22 grudnia 1969 r. do 27 lipca 1970 r.), ministra transportu (od 1 września 1970 r.) oraz ministra łączności (od 1 września 1970 r.).

- W grudniu 1973 roku w wyborach do ósmego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Zjednoczenia Pracy. * W rządzie Goldy Meir, Shimon Peres pełnił obowiązki ministra informacji. Rząd upadł w kwietnia 1974 roku, w wyniku ogłoszenia raportu Komisji Agranata, która badała tło wybuchu Wojny Jom Kippur. * W rządzie Itzhaka Rabina, Shimon Peres pełnił obowiązki ministra obrony. * Peres przeprowadził reorganizację izraelskiej armii, dostosowując ją do nowych warunków wojny na Bliskim Wschodzie. Prowadził negocjacje z zakupie nowych technologii wojskowych i zakupił nowy sprzęt dla armii. * W 1975 roku uczestniczył w rozmowach pokojowych z Egiptem. * 22 grudnia 1976 roku Itzhak Rabin podał się do dymisji, gdy okazało się, iż jego żona, Leah, posiadała nielegalne zagraniczne konta bankowe. * Shimon Peres zastąpił Itzhaka Rabina w obowiązkach premiera do czasu wyborów parlamentarnych. * Shimon Peres został przywódcą Zjednoczenia Pracy (do 1992 r.). Równocześnie był również wiceprezydentem Międzynarodówki Socjalistycznej.

- W maju 1977 roku w wyborach do dziewiątego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Zjednoczenia Pracy. * Shimon Peres pracował w komitecie spraw zagranicznych i obrony.

- W czerwcu 1981 roku w wyborach do dziesiątego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Zjednoczenia Pracy. * Shimon Peres pracował w komitecie spraw zagranicznych i obrony.

- W lipcu 1984 roku w wyborach do jedenastego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Zjednoczenia Pracy. Zjednoczenie Pracy i Likud otrzymały zbliżoną liczbę głosów, dlatego zawarto porozumienie koalicyjne i urząd premiera miał ulegać rotacji. * 13 września 1984 roku Shimon Peres został premierem. Pełnił obowiązki do 20 października 1986 roku. Dodatkowo pełnił obowiązki ministra spraw wewnętrznych (do 24 grudnia 1984 r.) oraz ministra religii (do 23 grudnia 1984 r.). * 10 czerwca 1985 roku Peres całkowicie wycofał izraelskie wojska z Libanu, pozostawiając jedynie wąski przygraniczny pas bezpieczeństwa, obsadzony przez Armię Południowego Libanu. * W sprawach wewnętrznych Peres walczył z kryzysem gospodarczym, przeprowadzając dewaluację szekla, zamrażając płace i ceny, zmniejszając rządowe dotacje oraz przeprowadzając głębokie cięcia w budżecie obrony. Dzięki tak radykalnej reformie zmniejszono poziom inflacji z 400% do 16%. * W lipcu 1985 roku Stany Zjednoczone udzieliły 1.5 mld USD wsparcia finansowego dla programu reform w Izraelu. * W rządzie Itzhaka Shamira, Shimon Peres pełnił obowiązki wicepremiera oraz ministra spraw zagranicznych.

- W listopadzie 1988 roku w wyborach do dwunastego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Zjednoczenia Pracy. Zjednoczenie Pracy i Likud utworzyły wielką koalicję rządową. * W rządzie Itzhaka Shamira, Shimon Peres pełnił obowiązki wicepremiera oraz ministra finansów. Dodatkowo pracował w komitecie spraw zagranicznych. * Rząd jedności narodowej był podzielony na tle różnicy zdań odnośnie sposobu prowadzenia negocjacji, natury zawartego porozumienia i celów do których powinien dążyć Izrael. * W marcu 1990 roku Shimon Peres podjął nieudaną próbę utworzenia własnego rządu, opartego na koalicji Zjednoczenia Pracy i kilku niewielkich ugrupowań lewicowych i religijnych. Z tego powodu, 15 marcu 1990 roku Peres ustąpił z rządu. * Na początku 1992 roku rozpadła się koalicja Zjednoczenia Pracy. Nowym przywódcą Izraelskiej Partii Pracy został Itzhak Rabin (do 1995 r.).

- W czerwcu 1992 roku w wyborach do trzynastego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Izraelskiej Partii Pracy. * W rządzie Itzhaka Rabina, Shimon Peres pełnił obowiązki ministra spraw zagranicznych i ministra obrony (do 4 listopada 1995 r.). * Peres uczestniczył w negocjacjach z Palestyńczykami, zakończonych podpisaniem 13 września 1993 roku Deklaracji Zasad w Oslo. Na jej podstawie przyznano autonomię Strefie Gazy i miastu Jerycho. W zamian Organizacja Wyzwolenia Palestyny (OWP) wyrzekła się przemocy i uznała istnienie państwa Izrael. * 26 października 1994 roku Izrael podpisał porozumienie pokojowe z Jordanią. * 10 grudnia 1994 roku Itzhak Rabin, Jaser Arafat i Shimon Peres zostali laureatami Pokojowej Nagrody Nobla. * Gdy 4 listopada 1995 roku żydowski fanatyk religijny Jigal Amir zamordował Itzhaka Rabina, nowym premierem został Shimon Peres. Pełnił on równocześnie obowiązki ministra obrony. * W tym krótkim okresie czasu do wyborów parlamentarnych, Peres zmagał się z narastającym palestyńskim terrorem i nieustannie popierał proces pokojowy. * Peres promował rozwój Internetu w Izraelu. Między innymi założył pierwszą oficjalną stronę internetową premiera. * W wewnętrznych wyborach, w 1995 roku Shimon Peres został nowym przywódcą Izraelskiej Partii Pracy (do 1997 r.).

- W maju 1996 roku w wyborach do czternastego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Izraelskiej Partii Pracy. * Shimon Peres pracował w komitecie spraw zagranicznych i obrony. * W 1997 roku Peres nie wystartował w wewnętrznych wyborach na przewodniczącego Izraelskiej Partii Pracy. * W 1999 roku Partia Pracy zawiązała sojusz polityczny z lewicową religijno -syjonistyczną partią Meimad. Powstały sojusz nazywał się Partia Pracy -Meimad.

- W maju 1999 roku w wyborach do piętnastego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Partii Pracy-Meimad. * W rządzie Ehuda Baraka, Shimon Peres pełnił obowiązki ministra współpracy regionalnej. Rząd upadł na początku 2001 roku z powodu kwestii związanych z bezpieczeństwem po wybuchu drugiej Intifady. * W październiku 1997 roku otworzył Peres Center for Peace w izraelsko- arabskiej współpracy (http://www.peres-center.org/). * W lipcu 2000 roku Peres wystartował w wyborach na prezydenta Izraela, jednak przegrał na rzecz kandydata partii Likud, Moshe Katsava. * W rządzie Ariela Szarona, Shimon Peres pełnił obowiązki wicepremiera oraz ministra spraw zagranicznych. * 2 listopada 2002 roku Partia Pracy-Meimad i Shimon Peres wystąpili z rządu.

- W styczniu 2003 roku w wyborach do szesnastego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Partii Pracy-Meimad. * W rządzie Ariela Szarona, Shimon Peres pełnił obowiązki wicepremiera (od 10 stycznia 2005 r. do 23 listopada 2005 r.). Zawarcie koalicji z Likudem, miało umożliwić Szaronowi zrealizowanie planu ewakuacji żydowskich osiedli ze Strefy Gazy. * W 2003 roku Shimon Peres został przewodniczącym Partii Pracy-Meimad (do 2005 r.). Opóźniał wewnętrz partyjne wybory nowego przewodniczącego, gdyż nie chciał dopuścić do wycofania się Partii Pracy- Meimad z koalicji rządowej, co mogłoby pokrzyżować plany ewakuacji Strefy Gazy. Po przegranych wyborach (odbyły się 9 listopada 2005 r.), Peres 30 listopada 2005 roku wystąpił z Partii Pracy-Meimad, aby nadal udzielać poparcia Arielowi Szaronowi. * 17 stycznia 2006 r. Shimon Peres zrezygnował z członkostwa w Knesecie. Uczynił to, aby móc wstąpić do partii Kadima.

- W marcu 2006 roku w wyborach do siedemnastego Knesetu, Shimon Peres dostał się do parlamentu z ramienia Kadima. * W rządzie Ehuda Olmerta, Shimon Peres pełni obowiązki wicepremiera.

- Zmarł w dniu 28 września 2016 roku po wylewie.